زبانى اگر چه باعث جريان احكام بر او مىشود تا مادامى كه كشف خلاف نشده لكن منافق است نه مؤمن كه ميفرمايد : وَ جَحَدُوا بِها وَ اسْتَيْقَنَتْها أَنْفُسُهُمْ نمل آيه 14 . چهارم : تسليم زير بار دين رفتن . ( 2 ) از امور قلبيه اخلاق و صفات و ملكات حسنه و سيئه است . ( 3 ) حب و بغض كه سؤال كردند كه : هل الحب و البغض من الايمان ؟ - حضرت فرمود : هل ايمان الا الحب و البغض ؟ - حب الهى و انبياء و ائمه اطهار و مؤمنين ، و بغض اعداء دين . ( 4 ) خيالات نفسانى و خطورات قلبى و الهامات ملكى و وساوس شيطانى و نيّات قلبى و نحو اينها تمام روز قيامت مكشوف مىشود يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ طارق آيهء 9 . إِنَّ رَبَّهُمْ بِهِمْ يَوْمَئِذٍ لَخَبِيرٌ خداوند متعال از كليه آنها و از نيات آنها و از اخلاق آنها و از صفات آنها و از ايمان و كفر و ضلالت و نفاق و خيالات و خطورات آنها با خبر است و خبير بودن خدا مثل خبير بودن بندگان نيست بندگان تا امرى واقع نشود و به آنها خبر نرسد مطلع و خبير نميشوند اما خداوند قبل از خلقت عالم در ازل به تمام آنچه الى الابد واقع مىشود با خبر است . تنبيه : ميان حكماء قديم و جديد در موضوع علم الهى اقوال زيادى است كه در منظومهء سبزوارى ميگويد : و قيل لا علم له بذاته * و قيل لا يعلم معلولاته . . . الى آخر ابياته . و منشأ اشتباه آنها چند چيز است يكى آنكه نسبت خدا را با مخلوقاتش نسبت علت بمعلولات و اثر بتأثيراتش ميدانند كه قهرى است و اختيارى نيست مثل آتش و سوزش آن كه آتش علم بآتشى خود و علم بسوزش خود ندارد . ديگر آنكه علم را غير ذات ميدانند و صفت زايده كه لازمة قول آنها قدماء ثمانيه است كه گفتند : الزامهم بالقدماء الثمانية و معروفة كه عامه قائلند ، ديگر آنكه علم را داثر و زائل و تابع معلوم ميدانند كه تا معلوم وجود ندارد علم هم وجود ندارد و پس از زوال معلوم علم هم